Thomas Edison Kimdir?

Thomas Alva Edison, 11 Şubat 1847′de ABD’nin Ohio (Ohayo) eyaletindeki Milan’da doğdu. Yedi yaşındayken ailesi Michigan’daki Port Huron’a yerleşti. Aile içindeki adıyla Alva ya da Al, ilköğrenimine burada başladı. Fakat birkaç ay sonra hocası onun algılamasının yavaş olduğunu söyleyince Alva’nın annesi Nancy, oğlunun eğitimini üstlendi. Bu dönemde kimyaya ilgi duymaya başladı Alva. Evde küçük bir laboratuar kurdu. Kimse bir şeyi karıştırmasın diye her şeyin üzerine ‘zehir’ yazdı. 1859 yılında yani 12 yaşına geldiğinde tren yolu hattında gazete ve meyve satmaya başladı. Bir süre sonra kendi gazetesini çıkarttı. Bunun yanında vagonlardaki deneylerini de bir yangın çıkana kadar devam ettirdi. Yangın sonucu deneylerden uzak kalınca yeni ilgi alanı telgrafa yöneldi. Mors alfabesini ve telgraf kullanmayı öğrendi. 1863-1888 arasında ABD ve Kanada’da birkaç telgrafhanede çalıştı. 1868′de Boston’daki Western Union’da işe girdi. Burada çift kanallı telgraf (tek hat üzerinden aynı anda hem mesaj göndermeye hem de almaya yarayan sistemi) icat etti. Yeni telgraf atölyede çalışsa da uzun mesafede başarılı olmadı. 1869′da elektrikli oy kayıt makinesini icat etti. Fakat bundan da para kazanamadı. Beş parasız olarak New York’a gitti. Geceyi sokakta geçirdi. Bir tanıdığının yanında becerisini gösterebileceği bir fırsatın da yardımıyla iş buldu. Burada artık Alva’nın talihi de dönüyordu, tşe girdiği şirketteki borsa telgrafı bozulunca onu tamir eden Edison, bu aleti geliştirme fırsatını da yakalayacaktı. Ayrıca Western Union, bu telgraftan 1200 adet istiyordu. Böylece ilk defa işler yoluna girmeye başlamıştı. 1871’de Mary Stilwell ile evlendi. 1874′te dört kanallı telgrafı icat etti. 1876′da New Jersey eyaletindeki Menlo Park’ta bir arsa aldı ve orada bir laboratuar kurdu. Böylece, hem iki çocuğu için daha büyük bir ev hem de çalışmalarını yapmak için şehir gürültüsünden ve karmaşasından uzak bir yere kavuştu. Mors alfabesindeki sinyallerden esinlenerek oğluna tire anlamına gelen Dash, kızına ise nokta anlamına gelen Dot lakaplarını verdi. Henüz 30 yaşına basmadan bir atölye kurmayı başaran Edison burada verimli bir dönem geçirdi. 1877′de sesleri kayıt ve tespit ederek istenildiğinde tekrar edilmesini sağlayan fonografı keşfetti.

Thomas Edison

Thomas Edison

İki yıl sonra yani 1879′da Edison bir elektrik ampulü icat etti. 1880′de evde güvenle kullanılabilecek ampuller üreterek tanesini 2.S dolara satmaya başladı. Ancak 1878 yılında İngiliz bilim adamı Joseph Wilson Swan (1828-1914) da bir elektrik ampulü icat etmişti. Ampul camdı ve içinde kömürleştirilmiş bir flaman bulunuyordu. Swan, ampulün içindeki havayı boşlattı çünkü havasız ortamda flaman yanıp tükenmiyordu. Bu iki bilim adamı güçlerini birleştirmeye karar vererek Edison ve Swan Elektrikli Aydınlatma Şirketi’ni kurdular. Edison, 1881′de işlerinin önemli bölümünü New York City’e taşıdı ve bir elektrik dağıtım sisteminin kurulması için çalışmaya başladı. 1882’de New York’taki Pearl Caddesi’nde aydınlatma istasyonunu çalıştırmaya başladı. 1883′de hayatının en büyük icadı olan Edison etkisi denen olayı gerçekleştirdi; yani ısıtılmış bir flamanın moleküler boşlukta elektron yayılmasını buldu. 1883′te bulduğu bu olay sıcak katotlu tüplerin temelini oluşturdu. Daha sonra akkor lambanın üretimini geliştirmeyi başardı, bu da ampulün halk arasında yaygınlaşmasını sağladı. 1887 ve sonrasında ise bir yandan cevher işleme bir yandan da fonograf ve sinema endüstrisi ile yakından ilgilendi. 1909’da nikel ve demirli bir pil yaptı. 18 Ekim 1931′de gözlerini hayat yumarken çoktan insanlık için kocaman bir ışık yakmıştı bile. Prometheus için ateşi çalan adam diyorsak Edison için de “ışığı yakan adam” diyebiliriz.

Fikrini söyle

*